Biznesi satmağın 9 addımı
Əvvəlcə bütün yola qısaca baxaq. Vacib addımların təfərrüatı aşağıdakı bölmələrdədir.
- 1. Nə satdığınızı yazın. Alıcı boş divar yox, işlək biznes alır: avadanlıq, icarə yeri, mal qalığı, müştəri bazası, ad və işçilər. Hansı satışa daxildir, hansı sizdə qalır — bir vərəqdə siyahı tutun.
- 2. Rəqəmləri bir yerə yığın. Son 12 ayın dövriyyəsi, xərcləri və əldə qalan xalis qazanc. Kassa hesabatı, POS və bank çıxarışı sözünüzü sənədə çevirir: sənədi olmayan gəlirə alıcı pul vermir.
- 3. Qiyməti qoyun. Aylıq xalis qazanca, avadanlığın bugünkü qiymətinə və oxşar elanlara baxın. Necə — aşağıda.
- 4. Sənədləri hazırlayın. İcarə müqaviləsi, vergi borcu arayışı, avadanlıq siyahısı. Alıcı soruşanda əlinizdə olsun: gecikən sənəd alıcını soyudur.
- 5. Obyektin sahibi ilə danışın. Obyekt icarədədirsə, satış obyekt sahibinin razılığından asılıdır. Yeni icarəçi ilə müqavilə bağlayacaqmı və hansı qiymətə — bunu alıcıdan əvvəl siz bilməlisiniz.
- 6. Elanı yazın və yerləşdirin. Növ, yer, sahə, aylıq icarə, qiymətə nə daxildir, niyə satılır. Hazır nümunə aşağıdadır.
- 7. Alıcıları seçin və görüşün. Hər zəng edən alıcı deyil. Əvvəlcə telefonda büdcəsini və nə vaxt almaq istədiyini soruşun, sonra obyekti göstərin.
- 8. Qiymətdə və şərtlərdə razılaşın. Razılaşdığınız hər şeyi yazın: qiymət, nə daxildir, ödəniş mərhələləri, təhvil günü və neçə gün yanında qalıb işi öyrədəcəyiniz.
- 9. Müqaviləni bağlayın və təhvil verin. Ödəniş mərhələli və bank köçürməsi ilə olsun. İcarə yeni sahibin adına keçəndən və avadanlıq siyahı üzrə təhvil veriləndən sonra son hissəni alırsınız.
Vaxtınız yoxdur? Adınızı və nömrənizi qoyun: komandamız 24 saat ərzində zəng edib elanı sizinlə birlikdə hazırlayır. Elan pulsuzdur, EVNET satışdan komissiya götürmür. 30 saniyəlik forma →
Qiyməti necə qoymalı
Qiyməti «ürəyim belə istəyir» deyə yox, üç suala cavab verərək qoyun.
1. Biznes ayda nə qədər xalis qazanc gətirir?
Xalis qazanc — dövriyyədən icarəni, maaşları, malın pulunu, kommunalı və vergini çıxandan sonra əlinizdə qalan puldur. Alıcı ilk növbədə bunu hesablayır: qiyməti aylıq xalis qazanca bölür və pulunun neçə aya qayıdacağını görür.
Misal (rəqəmlər şərtidir). Obyekt ayda 1 500 ₼ xalis qazanc gətirir. Qiyməti 18 000 ₼ qoysanız, alıcının pulu 12 aya qayıdır; 36 000 ₼ qoysanız — 24 aya. Müddət uzandıqca alıcı tapmaq çətinləşir.
Öz rəqəmlərinizi «Biznes neçəyə dəyər?» kalkulyatorunda yoxlayın: orada geri qayıtma müddəti və qiymət aralığı hesablanır.
2. Avadanlıq və mal ayrılıqda neçəyə gedər?
Avadanlığın, mebelin və mal qalığının bugünkü ikinci əl qiymətini toplayın. Bu, qiymətin alt həddidir: işlək biznesi avadanlığın qiymətindən ucuz satmağın mənası yoxdur. Mal qalığını ayrıca sayın — alıcı təhvildə onu yenidən sayacaq.
3. Oxşar bizneslər neçəyə satışdadır?
Aşağıdakı cədvəl EVNET Biznes-dəki aktiv elanlardan hesablanıb: 7 noyabr 2026, 16 aktiv elan. Onlardan 15-də biznesin tam satış qiyməti yazılıb; payın qiyməti göstərilən 1 elan hesaba qatılmayıb. Nümunə kiçikdir: yeni elanlar gəldikcə rəqəmlər dəyişəcək. «Orta qiymət» burada mediandır: elanların yarısı ondan ucuz, yarısı bahadır. Altındakı sətir ən ucuz və ən baha elandır. Bir növ üzrə 5-dən az elan varsa, orta qiymət yazmırıq, elanların qiymətlərini olduğu kimi veririk — bu qədər az elanla orta rəqəm aldadıcı olar.
| Biznes növü | Elan | Orta qiymət |
|---|---|---|
| Kafe və restoran | 2 | 5-dən az elan50 000 və 55 000 ₼ |
| Oyun və əyləncə klubu (PlayStation, internet klub) | 7 | 12 000 ₼4 749–295 000 ₼ |
| Gözəllik salonu | 1 | 5-dən az elan2 700 ₼ |
| Avtoyuma | 1 | 5-dən az elan2 900 ₼ |
| İstehsalat | 2 | 5-dən az elan10 000 və 180 000 ₼ |
| Xidmət (texniki servis, dekor) | 2 | 5-dən az elan3 500 və 50 000 ₼ |
| Bütün növlər birlikdə | 15 | 12 000 ₼2 700–295 000 ₼ |
Orta qiymət yalnız oyun və əyləncə klubları üçün yazılıb: 5 və daha çox elan yalnız bu növdə var.
Bunlar elan qiymətləridir — satıcının istədiyi məbləğ, satışın bağlandığı qiymət yox. Aralığa baxın: «əyləncə klubu» sözünün arxasında 4 749 ₼-lıq PlayStation avadanlığı dəsti də var, 650 kv.m-lik 295 000 ₼-lıq klub da. Ona görə cədvəl sizə dəqiq qiymət demir, bazarın harada olduğunu göstərir.
Qiyməti bazardan xeyli yuxarı qoyub «danışarıq» demək pis fikirdir: alıcılar elanları büdcəyə görə süzür və baha elanı sadəcə görmür.
Hansı sənədlər lazımdır
Satışın necə rəsmiləşəcəyi biznesin kimin adına olmasından asılıdır. İki yol var.
Avadanlığı və yeri satırsınız
Kiçik kafe, market və salonlar ən çox belə satılır. Avadanlıq, mebel, mal qalığı və ad alıcıya keçir. Köhnə borclarınız və vergi tarixçəniz alıcıya keçmir. Amma icarə, lisenziya və təchizatçılarla müqavilələr öz-özünə keçmir: hər biri yeni sahibin adına yenidən rəsmiləşdirilir.
MMC-dəki payı satırsınız
Şirkət VÖEN-i, müqavilələri, lisenziyaları və bank hesabları ilə birlikdə alıcıya keçir. Pay alqı-satqısı müqaviləsi notariusda təsdiqlənir, dəyişiklik dövlət reyestrində qeydə alınır. Şirkətin bütün köhnə öhdəlikləri də alıcıya keçdiyi üçün alıcı sənədləri daha dərindən yoxlayacaq.
MMC payının satışı üçün Legal 500-də dərc olunmuş hüquqi icmala görə notarial müqavilə, vergi borcu haqqında arayış (5 iş günü), yüklülük haqqında arayış (15 günədək) və həyat yoldaşının razılığı lazımdır; vergi orqanı dəyişikliyi 5 iş günü ərzində, dövlət rüsumu tutmadan qeydə alır. Müddətlər və tələblər dəyişə bilər — imzadan əvvəl notariusdan dəqiqləşdirin.
Fərdi sahibkar kimi işləyirsinizsə, VÖEN-in alıcıya keçib-keçmədiyini və kassa aparatının yeni sahibin adına necə qeydiyyata alınacağını vergi orqanından əvvəlcədən soruşun.
Əlinizdə olmalı sənədlər
- İcarə müqaviləsi və obyekt sahibinin yeni icarəçiyə yazılı razılığı
- Vergi borcu haqqında arayış (e-taxes.gov.az) və DSMF-yə borcun olmaması
- Avadanlıq siyahısı: nə var, neçə ildir işlənir, lizinqdə və ya girovda deyilmi
- Lisenziya və icazələr: yeni sahibə keçir, yoxsa yenidən alınmalıdır — icazəni verən qurumdan soruşun
- İşçilərlə əmək müqavilələri, maaş borcunun olmaması
- Gəlir sənədləri: son 12 ayın kassa və ya POS hesabatı, bank çıxarışı
- Pay satırsınızsa: nizamnamə, reyestrdən çıxarış, digər təsisçilərin razılığı
Qeydləriniz yalnız bu brauzerdə saxlanılır.
Ətraflı: biznes alqı-satqısının hüquqi rəsmiləşdirilməsi.
Elanı necə yazmalı: hazır nümunə
Yaxşı elan alıcının ilk beş sualına cavab verir: nə satılır, haradadır, neçəyədir, qiymətə nə daxildir və niyə satılır. Aşağıdakı mətni kopyalayın və mötərizədəki yerləri öz məlumatınızla əvəz edin.
[Rayon və ya metro] yaxınlığında işlək [kafe / dönərxana / salon] satılır — avadanlıqla birlikdə
[Neçə] ildir işləyir, daimi müştəri bazası var.
Sahə: [neçə] kv.m. Aylıq icarə: [məbləğ] ₼, müqavilənin bitməsinə [müddət] qalıb. Obyektin sahibi yeni icarəçi ilə müqavilə bağlamağa razıdır.
Qiymətə daxildir: [avadanlıq, mebel, mal qalığı, ad və sosial şəbəkə səhifələri].
İşçilər: [neçə] nəfər, qalmağa razıdırlar.
Satış səbəbi: [xaricə köçürəm / vaxtım çatmır / başqa işə keçirəm].
Qiymət: [məbləğ] ₼. Real alıcıya cüzi endirim olar.
Gəlir və xərcləri görüşdə sənədlə göstərirəm.
- Başlıqda növü və yeri yazın. «Hazır biznes satılır» başlığı heç nə demir; «Nərimanovda işlək kafe satılır» axtaran adamın dərhal gözünə dəyir.
- Aylıq icarəni gizlətməyin. Alıcı onsuz da ilk zəngdə soruşacaq.
- Şəkil çəkin: zal, iş yeri, avadanlıq və giriş — gündüz, işıqda, səliqəli vaxtda.
- Olmayan gəliri yazmayın. Elandakı hər rəqəmi görüşdə sənədlə göstərməli olacaqsınız.
- Yalnız avadanlıq satırsınızsa, belə də yazın. «İşlək biznes» adı ilə avadanlıq elanı alıcını aldadır və sizin vaxtınızı aparır.
Elanı özünüz yerləşdirə və ya nömrənizi qoyub bizimlə birlikdə hazırlaya bilərsiniz.
Alıcını necə yoxlamalı
Zəng edənlərin hamısı alıcı deyil: biri sadəcə qiymət öyrənir, o biri rəqibdir. Vaxtınızı və məlumatınızı qorumaq üçün belə edin.
- İlk zəngdə üç sual verin: hansı büdcə ilə baxır, nə vaxt almaq istəyir və işi özü işlədəcək, yoxsa adam qoyacaq. Aydın cavab verməyən adama dəqiq ünvanı deməyə tələsməyin.
- Rəqəmləri mərhələ ilə açın. Telefonda — ümumi məlumat; görüşdə — dövriyyə və xərclər; kassa hesabatı, bank çıxarışı və müqavilələr isə yalnız alıcı ciddi olduğunu göstərəndən sonra.
- Sənədlərin surətini verməyin, yerində göstərin.
- Behi və ödənişi bank köçürməsi ilə alın: pulun izi qalır.
- Ödənişi mərhələlərə bölün: razılaşanda beh, sənədlər imzalananda əsas hissə, təhvil bitəndə qalan hissə. Hüquqi bələdçimizdəki təxmini sxemdə beh 5–10%, imzada ödənilən hissə 60–80%-dir.
- Pulun hamısını almamış açarları, kassanı və sosial şəbəkə səhifələrinin parolunu verməyin.
Obyektə baxmadan «alıram» deyən, sənədsiz və nağd ödənişə tələsdirən və ya sizdən əvvəlcədən pul istəyən «alıcı» ilə işi dayandırın.
Alıcının sizdən nə soruşacağını bilmək istəyirsinizsə, onun üçün yazdığımız siyahıya baxın: hazır biznes alarkən 10 yoxlama.
İşçilər və obyekt sahibi bilmədən satmaq
Satış xəbəri vaxtından əvvəl yayılsa, işçilər iş axtarmağa başlayır, müştərilər və təchizatçılar narahat olur. Ona görə satışı səssiz aparmaq daha yaxşıdır. Bunu etmək olar.
- Məxfi təqdimatı seçin. EVNET Biznes-də elan verərkən məxfi təqdimat seçimi var: məxfi təqdimatda dəqiq ünvan göstərilmir. Başlıqda və təsvirdə biznesin adını yazmayın.
- Rayonu yazın, küçəni yox: «Yasamalda işlək kafe», «28 May yaxınlığında salon».
- Şəkillərə lövhə, ad və tanınan fasad düşməsin.
- Görüşləri iş saatından sonra təyin edin. Alıcı iş vaxtı gəlirsə, adi müştəri kimi gəlsin.
- Zənglər üçün ayrıca nömrə işlədin ki, telefonu işçi götürməsin.
Obyekt sahibinə gəlincə: elandan xəbər tutmasın deyə məxfi elan seçin və şəkillərə diqqət edin. Amma satışı onsuz bağlamaq olmur — icarə onun yazılı razılığı olmadan yeni sahibə keçmir. Ona görə onunla nə vaxt danışacağınızı özünüz seçin: ciddi alıcı tapılanda, amma beh almamışdan əvvəl.
İşçilərə əsas şərtlər razılaşdırılandan sonra, imzadan bir-iki həftə əvvəl deyin — alıcı ilə birlikdə, üz-üzə. Ətraflı: əməkdaşların keçidi.
Təhvil: son addım
Müqavilə imzalandı — iş hələ bitməyib. Alıcı pulun son hissəsini təhvil düz gedəndə verir, ona görə təhvili səliqə ilə aparın.
- Avadanlığı siyahı üzrə birlikdə yoxlayın və təhvil-təslim aktı imzalayın.
- Mal qalığını birlikdə sayın.
- İcarənin yeni sahibin adına keçdiyinə əmin olun.
- Alıcını təchizatçılarla və əsas işçilərlə tanış edin.
- Kassanı, açarları, telefon nömrəsini və sosial şəbəkə səhifələrini təhvil verin.
- Bir neçə həftə yanında qalıb işi öyrədin. Alıcı bələdçimizdə keçid üçün ən azı 2–4 həftə razılaşdırmağı məsləhət görürük; müddəti müqaviləyə yazın.
Bağlamaq yox, satmaq
İş getmir, yorulmusunuz və ya ölkədən gedirsiniz — ilk ağla gələn qapını bağlayıb avadanlığı ayrı-ayrı satmaqdır. Tələsməyin.
Bağlayanda yalnız avadanlığın pulunu alırsınız. Satanda isə alıcı avadanlıqdan əlavə hazır yerə, müştəri bazasına, tanınan ada və öyrəşmiş işçilərə görə də pul verir. Bizdəki elanlarda bu fərq görünür: yalnız PlayStation klubu avadanlığı satılan 2 elanın qiyməti 4 749 ₼ və 10 499 ₼-dır, işlək əyləncə klubu satılan 5 elanın orta (median) qiyməti isə 22 000 ₼-dır (7 noyabr 2026). Nümunə kiçikdir, sübut saymayın — amma fərqi göstərir.
Bağlamağın da xərci var: icarə müqaviləsini vaxtından əvvəl pozmaq, işçilərlə hesablaşmaq, avadanlığı daşıyıb saxlamaq. Müqavilənizdə bu barədə nə yazıldığına baxın.
Biznes zərərlə işləyirsə belə, alıcı tapıla bilər: yeri yaxşı olan obyekti öz bildiyi kimi işlətmək istəyənlər var. Belə halda elanda dürüst yazın — «avadanlıqla birlikdə hazır obyekt» — və gəlir vəd etməyin.
Vaxtında qərar verin. Satış vaxt aparır. İcarə müqaviləsinin bitməsinə nə qədər çox qalıbsa, biznesiniz alıcı üçün o qədər qiymətlidir.
Üçüncü yol — icarəyə vermək. Satmaq istəmirsinizsə, biznesi avadanlıqla birlikdə icarəyə verə bilərsiniz. 7 noyabr 2026-cı ildə EVNET Biznes-də belə elan yox idi. Elanı adi formada yerləşdirin, «Hazır biznes icarəyə verilir» növünü seçin və aylıq icarə haqqını yazın.
Bağlamazdan əvvəl bir zəng. Nömrənizi qoyun — 24 saat ərzində əlaqə saxlayıb biznesinizi satışa çıxarmağa kömək edək. Elan pulsuzdur. Biznesini sat →
Alıcınız kimdir
Alıcınız eyni işi sıfırdan açmaq istəyən adam ola bilər: o, hazır obyektin qiymətini sıfırdan açmağın zəhməti ilə müqayisə edir. Onun nəyi ölçüb-biçdiyini bu bələdçilərdə görə bilərsiniz.
- Dönərxana açmaq üçün nə lazımdır?Yer, avadanlıq, işçilər və icazələr: sıfırdan açmaq, yoxsa hazırını almaq.
- PlayStation klubu açmaq üçün nə lazımdır?Konsollar, sahə, icarə və hazır klubların elan qiymətləri.
- Avtoyuma açmaq üçün nə lazımdır?Əl ilə yuma, 50 qəpik moyka, su və hazır avtoyumaların qiymətləri.
EVNET qeydi
EVNET elan platformasıdır, tərəf deyil: ödənişlər birbaşa alıcı ilə satıcı arasında gedir. Böyük məbləğli sövdələşmədə hüquqşünas və ya notarius cəlb edin. Bu bələdçi ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil.