Biznes alqı-satqısının hüquqi rəsmiləşdirilməsi

Texniki olaraq «biznes satışı» iki fərqli əməliyyatdan biridir: aktivlərin satışı və ya hüquqi şəxsdə payın satışı. Yolun seçimi riskləri, vergiləri və sənədləri dəyişir. Bu bələdçi hər iki yolu və təhlükəsiz ödəniş qaydasını izah edir.

Yol 1: Aktivlərin satışı

Avadanlıq, mebel, mal qalığı, brend və müqavilələr ayrı-ayrılıqda alıcıya keçir. Üstünlük: satıcının köhnə borcları və vergi tarixi sizə keçmir. Çatışmazlıq: icarə, lisenziya və təchizatçı müqavilələri avtomatik keçmir — hər biri yenidən rəsmiləşdirilməlidir. Kiçik bizneslərdə (kafe, market, salon) ən çox istifadə olunan yoldur.

Yol 2: MMC payının satışı

Şirkətin özü — VÖEN, müqavilələr, lisenziyalar və bank hesabları ilə birlikdə — alıcıya keçir. Pay alqı-satqısı müqaviləsi notariat qaydasında təsdiqlənir və dəyişiklik hüquqi şəxslərin dövlət reyestrində qeydiyyata alınır. Diqqət: şirkətin bütün tarixi öhdəlikləri (vergi, kredit, məhkəmə iddiaları) da keçir — pay alışından əvvəl dərin yoxlama mütləqdir.

İcarənin ötürülməsi

Biznesin yarı dəyəri çox vaxt məkandadır. Mülkiyyətçinin yazılı razılığı olmadan icarə hüququnun ötürülməsi etibarsızdır. Alışdan əvvəl üçtərəfli görüş keçirin: mülkiyyətçi, satıcı, siz. Yeni müqavilə və ya rəsmi ötürülmə (subicarə deyil!) imzalanana qədər əsas məbləği ödəməyin.

Təhlükəsiz ödəniş: mərhələli hesablaşma

• İlkin razılaşma + depozit (adətən 5–10%) — niyyəti təsdiqləyir, yoxlama müddətini kilidləyir.
• Sənədlər imzalananda əsas hissə (60–80%). Nağd əvəzinə bank köçürməsi: ödənişin izi qalır.
• Təhvil tamamlananda (icarə keçdi, avadanlıq yerində, inventarizasiya düz çıxdı) qalıq.
• Şərtləri müqaviləyə yazın: hansı mərhələdə nə keçir, nə ödənilir, pozulanda nə olur.

Sənəd yoxlama siyahısı

• Vergi borcu arayışı (e-taxes.gov.az) və DSMF borcları
• İcarə müqaviləsi + mülkiyyətçinin razılığı
• Avadanlıq siyahısı, lizinq/girov yükü yoxlaması
• Lisenziya və icazələrin ötürülmə şərtləri
• İşçilərlə əmək müqavilələri və maaş borcları
• Pay satışında: nizamnamə, reyestr çıxarışı, digər təsisçilərin imtina/razılığı

EVNET qeydi

EVNET elan platformasıdır, tərəf deyil: ödənişlər birbaşa alıcı və satıcı arasında gedir. Sənəd görmədən heç bir ödəniş etməyin və böyük məbləğli əməliyyatda hüquqşünas cəlb edin. Bu bələdçi ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil.